magazine

‘Ik heb geleerd mezelf te blijven’

tekst: Frederike Bax
beeld: Eric Kampherbeek (portret), Strand NL (project)

In een eeuwenoud pand aan de Oudegracht in Utrecht heeft interieurarchitect Jelle Hekstra zijn woonwarenhuis Strand West. Verderop in de Wittevrouwenstraat zit Strand NL, zijn bureau. Voor Hekstra zijn bureau en winkel een. “Ik kan niet begrijpen dat interieurarchitecten de inrichting overlaten aan de opdrachtgever. De inrichting is een essentieel onderdeel van het ontwerp.

Waarom zijn er niet meer interieurarchitecten met een winkel?
“Toen ik in 1996 mijn winkel opende - nog niet op de Oudegracht, maar bij mijn bureau -  kreeg ik veel kritiek. Er werd gezegd dat ik met een winkel niet onpartijdig kon werken. Ik heb dit naast me neergelegd. Wie werkt er wel onpartijdig? Als interieurarchitect doe ik wat de opdrachtgever wil. Ik luister naar de opdrachtgever. Wie is hij? Wat wil hij? Wat vindt hij mooi, prettig, enzovoorts. Het antwoord is een emotie, een gevoel dat zich uit in een totaalontwerp.”

Komen de meubels en accessoires in je ontwerpen altijd uit je winkel?
“Vaak wel, maar dat is nooit het uitgangspunt. Een oude kast, mooi of lelijk,  die al jaren in de familie is, is dat per definitie wel. De kast hoort bij de opdrachtgever en moet in het ontwerp worden opgenomen. Juist die kast maakt het ontwerp persoonlijk en zorgt ervoor dat een ruimte karakter krijgt.”

Hoe ben je op het idee gekomen een winkel te openen?
“Toen ik in 1990 als zelfstandig interieurarchitect aan het werk ging, merkte ik al gauw dat mensen in vaste patronen denken. Ik zocht een manier om die patronen te doorbreken, om te laten zien en voelen dat het anders kan. Dat is precies wat er in mijn winkel gebeurt. Mensen worden geprikkeld, staan open voor nieuwe dingen en krijgen een stukje beleving mee. Ik heb in de loop der jaren gemerkt dat de combinatie van bureau en winkel sterk is. Veel ontwerpopdrachten komen van mensen die de winkel bezochten en andersom werkt het ook.”

Hoe ga je als interieurarchitect te werk?
“Dat verschilt per opdracht. Om een voorbeeld te geven: een opdrachtgever die vaak bij me in de winkel kwam, vroeg me met hem mee te gaan kijken naar een oud badhuis in De Bilt dat hij te koop had zien staan. Het huis was bouwvallig en er was enorm in gerommeld door de vorige eigenaar, toch wilde de opdrachtgever er iets mee. Ik heb toen mijn hoofd helemaal leeg gemaakt en puur gekeken naar de constructie, de lichtval, de sfeer. Ter plekke heb ik schetsen gemaakt en de mogelijkheden toegelicht met daarbij meteen een grove schatting van de kosten. De opdrachtgever heeft toen op basis van mijn  advies het badhuis gekocht en vervolgens zijn we met Strand NL weer helemaal opnieuw begonnen: schetsen, voorlopig ontwerp, polijsten, definitief ontwerp.”

Is het een goed ontwerp geworden?
“Het is een heel persoonlijk woonhuis geworden met respect voor het oude badhuis. Stalen portalen zorgen er samen met nieuwe stalen puien voor dat er een grote lichte ruimte is ontstaan, waarin comfortabel kan worden gewoond, gekookt en gegeten. De ruimte kreeg door zijn buitengewone hoogte samen met een bijzondere lichtinval en het gebruik van warme kleuren en materialen een heel eigen en unieke sfeer. Op de verdieping zijn slaap- en badkamers gerealiseerd. Ook de tuin is opnieuw aangelegd en volgt de lijnen die in de woning te vinden zijn.”

Heb je veel opdrachten?
“Zo’n veertig opdrachten per jaar variërend van badkamer tot medisch centrum of theater. Afgelopen jaar had ik vooral particuliere opdrachten, de zakelijke markt ligt op z’n gat. De enige zakelijke opdracht die ik had, kwam van een bevriend projectontwikkelaar.”

Wat was dat voor een opdracht?
“Die vriend kocht een oude garage in Utrecht en vroeg me om advies. Het leek mij een goed idee om er niet alleen een garage voor zijn Aston Martin in te maken, maar ook zijn eigen kantoor. ‘Alleen als het echt te gek wordt, doe ik het’, zei hij. En dat werd het. Zwarte, deels betegelde, wanden, een gouden glittervloer en zwart stalen kozijnen werden samen met het complete verlichtingsplan elementen die refereren aan het JamesBond-achtige imago van de opdrachtgever. Het ontwerp heeft een hoog ‘wow’-gehalte.”

Wilde je altijd al interieurarchitect worden?
“Ik wilde piloot worden of interieurarchitect. Het werd dat laatste omdat ik merkte dat ik gevoelig ben voor emoties, voor mensen en voor ruimtes. Ik ben enorm gegroeid in het vak, ik heb geleerd mezelf te blijven en te doen wat ik wil. Ik laat toe dat ik ben wie ik ben. Hoewel ik het soms jammer vind dat ik geen piloot geworden ben, ben ik als interieurarchitect wel aan het vliegen.”

Kan je dat toelichten?
“Ik heb een bepaalde status ontwikkeld en wordt steeds meer gevraagd als persoon. Zo ben ik door Eigen Huis & Interieur gevraagd een stand te ontwikkelen voor de Woonbeurs in Amsterdam. Deze ontwikkeling is goed voor mijn bedrijf, maar betekent dat ik de dagelijkse dingen van bureau en winkel steeds meer los moet laten.” 

Je wordt dit jaar vijftig. Ben je op je top?
“Nee hoor, ik heb nog enorm veel ideeën, plannen en ambities. Zo droom ik ervan om naast Strand NL en Strand West ook een hotel te openen met een eigen sfeer. Net als in de winkel, wil ik in het hotel mensen prikkelen. Door in het hotel te overnachten krijgen ze kortstondig een bepaalde beleving mee die hen een ruimere blik, los van de vaste patronen, geeft.”

Ben je ook van plan winkels te openen in bijvoorbeeld Amsterdam en Rotterdam?
“Dat is misschien zakelijk interessant, maar geestelijk minder. Ik ben een ondernemer, maar veel meer een ontwerper. In ontwerpen ben ik goed en dat geeft mij voldoening.”

Jelle Hekstra
BNI-lid sinds 1990 
Jelle Hekstra werd in 1961 geboren tijdens een vakantie in Bennekom. Hij groeide op in Indonesië waar zijn vader als tropisch landbouwkundige projecten voor ontwikkelingssamenwerking deed. Hekstra en zijn oudere broer en zus kregen les van hun moeder. Hij had veel internationale vriendjes en spreekt daardoor zeven talen. Toen hij dertien jaar was, verhuisde het gezin naar Wageningen, tien jaar later ging Hekstra naar Utrecht waar hij de opleiding Architectonische Vormgeving deed aan de Hogeschool voor de Kunsten. Tijdens zijn studie was hij al volop aan het werk. Eerst als freelancer daarna in dienst van Dedato in Amsterdam. In 1990 sleepte hij een grote opdracht binnen en kreeg hij de kans deze onder zijn eigen naam te doen. Sindsdien heeft Hekstra een eigen bureau. In 1996 kwam daar zijn winkel in designmeubelen en -accessoires bij. Voor meer informatie over Jelle Hekstra, zijn bureau Strand NL en zijn winkel Strand West kijk op www.strandnl.nl en op www.strandwest.nl.